visaltis.net

ΑΡΧΑΙΟ ΠΑΤΗΤΗΡΙ ΣΤΗΝ ΘΡΑΚΗ

-
-

ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΑΙ ΕΔΩ:

Βίντεο του hronologio στο Dailymotion

ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟ E-MAIL ΣΑΣ:

Αναγνώστες:

-----------------------

ΒΙΣΑΛΤΙΑΣ ΤΟΠΟΣ

ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ GATAROS.NET

ΜΙΚΡΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

EΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΟ

ΟΜΑΔΑ ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ

ΟLYMPIA.GR

ΑΣΤΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑ

ΑΝΙΧΝΕΥΤΕΣ

YΠΟΣΤΗΡΙΞΗ:

Τρίτη, 22 Ιουλίου 2014
Φαλλική παράσταση και επιγραφή με το ανδρικό όνομα Δίων, που ανακαλύφθηκε σε χαμηλότερη τοποθεσία
 του ακρωτηρίου Βαθύ (5ος π.Χ αιώνας) 

To 2013 o επίκουρος καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Ανδρέας Βλαχόπουλος ανακάλυψε δύο ερωτικές επιγραφές... που χρονολογούνται κατά τον πρώιμο 6ο και τον ύστερο 5ο αι. π.Χ. 

Πρόκειται μάλλον για τις αρχαιότερες που έχουν βρεθεί ποτέ με ξεκάθαρη αναφορά στη σεξουαλική πράξη, όπως εξηγεί ο Έλληνας καθηγητής στον The Guardian.

Πρόκειται για μία επιγραφή λαξευμένη σε βράχο χερσονήσου της Αστυπάλαιας, και πιο συγκεκριμένα στην τοποθεσία Βαθύ.   Οι βραχογραφία χρονολογείται στον πρώιμο 6ο π.Χ αιώνα, και δεν εκφράζει μόνο την σεξουαλική επιθυμία, αλλά κάνει λόγο και για την ίδια την πράξη, γεγονός εξαιρετικά σπάνιο σύμφωνα με τον Δρ. Βλαχόπουλο. "Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελούν κάποιου είδους 'θριαμβευτικές' επιγραφές", είπε ο ίδιος στην Guardian. 

H μία αναφέρει με μεγάλα γράμματα πλάτους 10 εκατ: Ο Nικασίτιμος συνουσιαζόταν με τον Τιμίονα (Νικασίτιμος οἶφε Τιμίονα). Βρέθηκε στο υψηλότερο σημείο του ακρωτηρίου με θέα στον κόλπο της περιοχής Βαθύ στο βόρειο-δυτικό άκρο του νησιού, σημείο το οποίο είναι πιθανό να φρουρούσαν στρατιώτες.

Δύο πέη χαραγμένα σε ασβεστόλιθους κάτω από το όνομα ΔΙΩΝ ανακαλύφθηκαν πιο χαμηλά στο ίδιο ακρωτήρι, και σύμφωνα με τον αρχαιολόγο υπαινίσσονται παρόμοια ομοφυλοφιλική συμπεριφορά.

Σύμφωνα με τον ειδικό μελετητή των επιγραφών, Άγγελο Ματθαίου, οι πρόσφατες αυτές ανακαλύψεις προσφέρουν μία ακόμα σημαντική πληροφορία:

«Οι προτάσεις των επιγραφών μαρτυρούν ανθρώπους εξαιρετικά μορφωμένους, πράγμα που αποδεικνύει ότι δεν ήταν μόνο οι φιλόσοφοι, οι μελετητές και οι ιστορικοί που εκπαιδεύονταν στην τέχνη της γραφής, αλλά και οι απλοί άνθρωποι που ζούσαν στα νησιά, όπως αυτοί εδώ οι φρουροί.»

Σύμφωνα, τέλος, με τον αρχαιολόγο, ελάχιστα από τα ελληνικά νησιά έχουν διερευνηθεί επαρκώς μέχρι σήμερα, και τα ευρήματα αυτά είναι ενδεικτικά του πόσο σημαντικές είναι οι ανασκαφές σ' αυτά 

Με πληροφορίες από guardian.com, ethnos.gr,lifo.gr
»
Δευτέρα, 21 Ιουλίου 2014
Οἱ πρῶτες ἀχτίδες τοῦ ἡλίου χάϊδευαν τὰ ἱερά!
     Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς τελευταίας περιόδου τῆς ἐποχῆς τοῦ Χαλκοῦ, εἶχε διαδοθεῖ στὴν Θράκη ἡ λατρεία τοῦ ἡλίου. Στολίδια ποὺ τὸν συμβόλιζαν, διακοσμοῦσαν ἀντικείμενα καθημερικῆς χρήσεως καὶ ἔργα τέχνης. Οἱ βράχοι κοντᾶ στὸ Παλαιόκαστρο (βουλγαρία), στὰ Πετρωτὰ τοῦ νομοῦ Ροδόπης, στὴ Νίψα τοῦ νομοῦ Ἔβρου, εἶναι γεμάτοι ἀπὸ ἀναρίθμητες ἀπεικονίσεις τοῦ ἡλίου, λαξευμένες στὸ βράχο.
Οἱ ἀρχαιολογικὲς ἀνακαλύψεις δικαιώνουν τοὺς ἀρχαίους συγγραφεῖς, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρουν ὅτι οἱ Θρᾶκες κατασκεύαζαν τὰ ἱερά τους στὶς κορυφὲς τῶν βουνῶν γιὰ νὰ δέχονται τὶς πρῶτες ἀκτίνες τοῦ ἀνατέλλοντος ἡλίου. Ὅμοιοι χῶροι ἀφιερώνονταν καὶ στὸν Διόνυσο, ὅπως ἀναφέρει ὁ Ἡρόδοτος γιὰ τὸ φημισμένο μαντεῖο τοῦ Διονύσου στὴ γῆ τῶν Σατραίων, οἱ ὁποῖοι ἐπέλεγαν τοὺς ἱερεῖς τους μεταξὺ τῶν Βησσῶν.(*)

Ὀκτῶ αἰῶνες ἀργότερα ὁ Μακρόβιος (**) μὰς πληροφορεῖ ὅτι στὸ λόφο Ζιλμισσὸ ὑπῆρχε κυκλικὸς ναὸς μὲ κεντρικὸ ἄνοιγμα στὴ στέγη. Ἢδη ὁ τόπος καὶ τὸ σχῆμα αὐτοῦ τοῦ διονυσιακοῦ ἱεροῦ ἀποκαλύπτουν τὸν δεσμὸ μὲ τὴν λατρεία τοῦ ἡλίου, θεότητα μὲ τὴν ὁποία συνδέονταν ὁ Θεὸς τῆς βλάστησης καὶ ἐκεῖνος τοῦ βασιλείου τῶν νεκρῶν. Τέτοιες σχέσεις κάνουν ἀντιληπτὸ τὸ πεπρωμένο ποὺ ἐπιφύλασσε ἡ τύχη στὸν Ρῆσο, ὁ ὁποῖος σὰν ἡλιακὴ θεότητα «δὲν θὰ χανόταν στὴν ἀγκαλιὰ τῆς μαύρης γῆς», ἀλλὰ «θὰ παρέμενε νὰ ἐκστασιάζεται στὸ φῶς μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἡμιθέου, στὶς σπηλιὲς τῆς ἀργυρόφλεβης Θράκης» (Εὐρυπίδης, Ρῆσος 970, 978-979)
Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο συνδεόταν ἡ χθόνια ἀρχὴ (σπήλαιο) μὲ τὴν ἡλιακὴ (ἡ ἔκσταση τοῦ φωτός).
     Ἄξιος προσοχῆς εἶναι ὁ μῦθος τοῦ Μάρωνα, ἱερέα τοῦ Ἀπόλλωνος (ἡλιακὴ θεότητα), ὁ ὁποῖος στὴν Ὀδύσσεια προσφέρει στὸν Ὀδυσσέα δώδεκα ἀμφορεῖς γλυκὸ κρασί, σύμβολο τοῦ Διονύσου. Ὁ Εὐάνθης, πατέρας τοῦ Μάρωνα, ἦταν γιὸς τοῦ Διονύσου, ἐνῶ μία ἄλλη ἐκδοχὴ ἀποδίδει τὴν πατρότητα τοῦ Μάρωνα ἀπευθείας στὸν Διόνυσο. Ἡ ἐνδιαφέρουσα πλευρὰ τοὺ μύθου βρίσκεται στὸν ἱερέα ἀντιπρόσωπο τῆς φυλῆς τῶν Κικόνων, ποὺ κατάφερε νὰ ἐνώσῃ δύο στοιχεῖα διαμετρικὰ ἀντίθετα, τὸ ἀπολλώνιο (ἡλιακὸ) καὶ τὸ διονυσιακὸ (χθόνιο), ὅταν μαινόταν στὴν Θράκη ἡ σκληρὴ σύγκρουση μεταξὺ τῶν δύο λατρειῶν, τῆς ὁποίας τὰ θύματα ἦταν ὁ Λυκοῦργος(***) καὶ ὁ Ὀρφεύς, μὲ τὴν τελικὴ ἐπικράτηση τῆς διονυσιακῆς λατρείας.
»
Σάββατο, 19 Ιουλίου 2014

Ένας μοναδικός στο είδος του λιμναίος οικισμός ,όπου βρέθηκαν σημαντικά και εξαιρετικά ευρήματα που βεβαιώνουν την ύπαρξη μιας οργανωμένης κοινωνίας ανθρώπων και ενός υψηλού πολιτισμού των γηγενών του Ελλαδικού χώρου,ήδη από το 5.500 π.Χ.

Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζουν τα εξελιγμένα κεραμικά αγγεία και αντικείμενα,κάτι που μας δείχνει ότι η κεραμική τέχνη όχι μόνο δεν ήταν άγνωστη στους ανθρώπους της προϊστορική περιόδου,άλλα ήταν και ιδιαίτερα εξελιγμένη,από την παλαιολιθική ακόμη εποχή!Όπως αποδεικνύεται δηλαδή,κεραμικά αγγεία,ο γηγενής κάτοικος του Ελλαδικού χώρου,κατασκευάζει ήδη από το τέλος της 7ης χιλιετίας!!

Αυτό,όπως αναφέρει στο βίντεο και ο καθηγητής προϊστορικής αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, κ.Χουρμουζιάδης,καταρρίπτει την κατεστημένη άποψη(ψευδοθεωρία) "ότι η κεραμική τέχνη ως επινόηση ή ως κατασκευαστική τέχνη μας ήρθε από την Μέση Ανατολή"..

Κάτι ανάλογο που συμβαίνει συνήθως και με τις υπόλοιπες, γνωστές ψευδοθεωρίες, που προσπαθούν να μας πείσουν  για την δήθεν προέλευση από τις ερήμους της Ανατολίας, διαφόρων τεχνών,επινοήσεων και πνευματικών και τεχνολογικών επιτευγμάτων, των γηγενών του Ελλαδικού χώρου...
VISALTIS.NET

(Η περιήγηση στον οικισμό του Δισπηλιού,ξεκινάει στο 4:30 του βίντεο)

»
Πέμπτη, 17 Ιουλίου 2014
Ενας νεαρός Αμερικανός αρχαιολόγος-ερευνητής, ο Τζον Τρίσταν Μπαρνς, με ανακοίνωσή του στο περιοδικό «Hesperia», που εκδίδει η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών της Αθήνας (τεύχος 83, 2014), αναστάτωσε την παγκόσμια πανεπιστημιακή κοινότητα και κυρίως τους αστρονόμους. Διότι, αντίθετα απ’ ό,τι πίστευαν εδώ και αιώνες, ότι δηλαδή οι πρώτες απεικονίσεις των αστερισμών με τη μορφή των ζώων, στα οποία χρωστάνε τα ονόματά τους, έγιναν από τον 2ο π.Χ. αιώνα και μετά, αυτός ανακάλυψε μια πολύ νεότερη. 
Από το 625 π.Χ. Και, μάλιστα, τυχαία, σε ένα μικρό μουσείο της κεντρικής Ελλάδας, το Αρχαιολογικό της Λαμίας, σε ένα κεραμικό αγγείο, στο οποίο κανένας δεν είχε δώσει ιδιαίτερη σημασία.
 Για να πάρουμε τα πράγματα από το… τέλος, το 1922 συγκεντρώθηκε στη Ρώμη η Διεθνής Αστρονομική Ενωση και κατέληξε στην οριστική λίστα των αστερισμών. Είναι, και θα είναι μέχρι την αιωνιότητα, ογδόντα οχτώ. Βασίζονται δε στον πρώτο κατάλογο, που είχε διαμορφώσει ο Ελληνας ποιητής Αρατος, από τους Σόλους της Κιλικίας, κατά τον 3 π.Χ. αιώνα.
 Οι αρχαίοι Ελληνες, όμως, στους οποίους χρωστάμε τους αστερισμούς και τα ονόματά τους (από Αετός και Αλώπηξ μέχρι Δοράς και Ιππάριον και Καμηλοπάρδαλις και Οφις και Σαύρα και Σκορπιός), όλα από ζώα και πλάσματα της μυθολογίας, γιατί άργησαν τόσο να τους σχεδιάσουν; Να, όμως, που πάνω στο ταπεινό αγγείο από τις αρχαίες Αλές της Βοιωτίας, ο Τζον Τρίσταν Μπαρνς βλέπει με έκπληξη μια σειρά από ζώα που όλα τού θυμίζουν αστερισμούς. Αδιανόητο για τη χρονολογία του αγγείου (625 π.Χ.). Ζητά να το μελετήσει και το αίτημά του εγκρίνεται.
 Δεν ήταν, όμως, εύκολο να αναγνωρίσει όλα τα ζώα. Ευτυχώς, διαβάζουμε στη «Monde», ο άγνωστος καλλιτέχνης ακολουθεί όλες τις συμβάσεις της εποχής και ένα από τα ζώα που έχει ακαθόριστο κεφάλι, πρέπει να παριστάνει λιοντάρι ή πάνθηρα. Με πολλή δουλειά και επιμέλεια ο Αμερικανός ερευνητής κατάφερε να κάνει μια λίστα όλων των ζώων του αγγείου: ταύρος, λαγός (ή σκύλος), μεγάλος σκύλος, σκορπιός, δελφίνι, λιοντάρι. Λείπουν, βέβαια, πολλά ζώα-αστερισμοί, αλλά και το αγγείο δεν έχει βρεθεί ολόκληρο.
»
Τετάρτη, 16 Ιουλίου 2014

Με μια φρικιαστική και αιματηρή σκηνή μάχης είναι διακοσμημένα τα δάπεδα μιας συναγωγής του 5ου μ.Χ. αιώνα  σε ένα εβραϊκό χωριό (huqoq) στο βόρειο Ισραήλ.

Το ψηφιδωτό χωρίζεται σε τρία οριζόντια πάνελ και είναι διαστάσεων 3 Χ 2 μέτρα. Το χαμηλότερο τμήμα δείχνει έναν ετοιμοθάνατο στρατιώτη που τον μεταφέρουν με μια ασπίδα, και έναν ταύρο στον οποίο έχουν καρφώσει αρκετά δόρατα, με το αίμα να στάζει από τις πληγές. Το λαμπερό σκηνικό βρέθηκε στα κεραμίδια της συναγωγής κι εξέπληξε την ομάδα ανασκαφής.

"Αυτή είναι η πρώτη φορά που μια μη-βιβλική ιστορία έχει βρεθεί σε διακόσμηση μια αρχαίας συναγωγής, δήλωσε η Jodi Magness, επικεφαλής της ανασκαφής από το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας.

Η ταυτοποίηση των μορφών σε αυτό το ψηφιδωτό είναι ασαφής, επειδή δεν υπάρχει κάποια ιστορία στην Εβραϊκή Βίβλο που να περιλαμβάνει ελέφαντες, δήλωσε η Magness.

«Οι πολεμικοί ελέφαντες συνδέονταν με τον ελληνικό στρατό, αρχής γενομένης από τον Μεγάλο Αλέξανδρο, επομένως ίσως αυτή να είναι αναπαράσταση του εβραϊκού μύθου για τη συνάντηση ανάμεσα στον Αλέξανδρο και τον Εβραίο Αρχιερέα», πρότεινε η Magness. «Διάφορες εκδοχές της ιστορίας παρουσιάζονται στα κείμενα του Φλάβιου Ιώσηπου και στη ραββινική λογοτεχνία».

Τα ψηφιδωτά έχουν απομακρυνθεί από το χώρο για συντήρηση και τα σημεία που έχουν ανασκαφεί έχουν επιχωματωθεί. Η ανασκαφή θα συνεχιστεί το καλοκαίρι του 2015.
»

Οι λευκές νύχτες στην Αγία Πετρούπολη, είναι η εποχή που το σούρουπο συναντάται με την αυγή και τη νύχτα επικρατεί λυκόφως. Είναι η εποχή των χιμαιρών και των μυστικών. Τότε που ζωντανεύουν οι θρύλοι για τα μυστηριώδη αγάλματα των σφιγγών.

Τυπικά, η εποχή των λευκών νυχτών στην Αγία Πετρούπολη είναι από 11 Ιουνίου μέχρι 2 Ιουλίου. Στην πραγματικότητα, η περίοδος αυτή διαρκεί περισσότερο. Κάποτε, ως τις 16 Ιουλίου δεν έθεταν σε λειτουργία ούτε το φωτισμό στους δρόμους, αφήνοντας τους κατοίκους της πόλης μόνους με το φυσικό φως, το λυκόφως. Δεν πρόκειται για ποίηση, αλλά για την πραγματικότητα του σύντομου καλοκαιριού της Αγίας Πετρούπολης.

Οι λευκές νύχτες είναι μια ανήσυχη εποχή. Η απουσία του σκότους εξάπτει και εξαντλεί. Το σούρουπο, λένε οι μυστικιστές, ανοίγει η χαραμάδα μεταξύ των δύο κόσμων και επομένως, είναι ο καιρός των χιμαιρών. Η Πετρούπολη δεν στερείται χιμαιρών. Οι σφίγγες, δημιούργημα ίσως της ίδιας της αρχαιοελληνικής Χίμαιρας, ή της μητέρας της, Εχίδνας, είναι ένα σύμβολο της πόλης ισάξιο με το Ναό του Ισαάκ ή το Ναυαρχείο. Σε διάφορα σημεία του πλανήτη υπάρχει πλήθος από διάφορες σφίγγες, αλλά τα ζεύγη αυτών των αγαλμάτων στην παραλιακή, τα οποία φρουρούν την κάθοδο προς την προκυμαία, μπορούν να θεωρηθούν μια αποκλειστικότητα της αρχιτεκτονικής σύνθεσης της Αγίας Πετρούπολης.

Η προέλευση των σφιγγών χάνεται στην ομίχλη του χρόνου. Οι Έλληνες προσάρμοσαν αυτή την αιγυπτιακή «ζωηρή μορφή» της δύναμης και της σοφίας, μετατρέποντάς τη σε τέρας από το πρωτόγονο χάος, από το «υποχθόνιο» όπως το ονομάζουν μερικές φορές. Οι σφίγγες για τους Έλληνες ήταν θηλυκού γένους. Ο λέων με το ανθρώπινο πρόσωπο συμβολίζει την ισχύ και εξουσία, τη σκοτεινή φύση και σκοτεινή γνώση, τη συνείδηση έναντι του ασυνείδητου της αβύσσου και ούτω καθεξής. Οι σφίγγες φρουρούσαν τάφους, δηλαδή το πέρασμα από τη ζωή στο θάνατο, από το φως στο σκοτάδι. Τα δημιουργήματα του λυκόφωτος είναι ό,τι πρέπει για την πόλη, η οποία θερμαίνεται και ζωντανεύει στις λευκές νύχτες.
»
Δευτέρα, 14 Ιουλίου 2014

Στις 30 Μαρτίου του 2013, ο Ρόναλντ Ομπερμάιερ, μηχανικός στο επάγγελμα, πήγε στο ταχυδρομείο της μικρής γερμανικής πόλης Ρίμσινγκ όπου ζει, κρατώντας ένα δέμα, που ύστερα από πολλή σκέψη είχε αποφασίσει να αποχωριστεί.

Το προηγούμενο βράδυ είχε αμπαλάρει το περιεχόμενό του με μεγάλη προσοχή: 73 αρχαία αντικείμενα που χρονολογούνται από τα ελληνιστικά χρόνια μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ. ― αγαλματίδια, λυχνάρια, γυάλινα αγγεία και νομίσματα. Μια ζωή θυμόταν τα αρχαία αυτά στην κεντρική βιτρίνα του σαλονιού του σπιτιού του και τον πατέρα του να τα περιεργάζεται και να του αφηγείται τη συναρπαστική τους ιστορία.

«Μεγάλωσα με αυτά, αλλά μια ημέρα είπα στον εαυτό μου ότι ήρθε η ώρα. Πρέπει τα αρχαία να επιστρέψουν εκεί όπου ανήκουν». Ο παραλήπτης του δέματος ήταν το Αρχαιολογικό Μουσείο της Κω, εκεί όπου είχε ζήσει ο πατέρας του Ομπερμάιερ ως πολεμικός ανταποκριτής του γερμανικού ναυτικού πριν από επτά δεκαετίες, το 1942, όταν οι Γερμανοί κατέλαβαν το νησί.

Στο χειρόγραφο γράμμα που έστειλε ο Ομπερμάιερ στο μουσείο και δημοσιεύει για πρώτη φορά η «Κ», εξιστορεί όσα θυμάται από τις διηγήσεις του πατέρα του για την «ιστορία των αρχαιοτήτων», όπως το τιτλοφορεί: «Ως τοπικό αρχηγείο (οι Γερμανοί) κατέλαβαν ένα κτίριο που χρησίμευε ως μουσείο. Τα εκθέματα που βρίσκονταν εκεί τα πέταξαν από το παράθυρο. Ο πατέρας μου μάζεψε μερικά κομμάτια και κέρματα από αυτά και τα έφερε στη Γερμανία. Μετά τον θάνατο του πατέρα μου, το 1996, έχω εγώ αυτά τα εκθέματα και θα ήθελα πολύ να τα επιστρέψω σε ένα μουσείο στην Κω».

Η λεηλασία του μικρού αυτού μουσείου το ’41 από τους Γερμανούς και η παράνομη φυγάδευση εκείνων των αρχαίων αντικειμένων είναι μια από τις εκατοντάδες ιστορίες της Κατοχής που θα έμεναν για πάντα άγνωστες αν δεν αποφάσιζε ο ίδιος ο Ομπερμπάιερ να επιστρέψει τα κλεμμένα αρχαία.

Η μόνη γραπτή πηγή που έχουμε σήμερα για τις απώλειες σε αρχαία αντικείμενα στην περίοδο της Κατοχής είναι το «ζημίαι των αρχαιοτήτων εκ του πολέμου και των στρατών κατοχής», ένας τόμος 165 σελίδων του 1946, γεμάτος ιστορίες κλοπών παράνομων ανασκαφών και ζημιών σε ολόκληρη την Ελλάδα και από τις τρεις δυνάμεις κατοχής, γερμανικής, ιταλικής και βουλγαρικής. «Το έργον δεν είναι πλήρες», όπως σημειώνει στον πρόλογο ο τότε υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων του 1946, με εντολή του οποίου οι μεγαλύτεροι αρχαιολόγοι της εποχής έκαναν αυτή την καταγραφή. Με την Ελλάδα στα πρόθυρα του Εμφυλίου Πολέμου άλλωστε, κάθε ημέρα έφταναν νέα δεδομένα, ενώ για πολλές πόλεις δεν υπάρχει καν καταγραφή γιατί το αρχαιολογικό προσωπικό ήταν «ελλιπέστατον».
»
                                    
  Άπειρος χώρα, Αρχέγονος Ελλάς.
Γη των Σελλών, των Μολοσσών, των Αθαμανών.
Γη του Πύρρου και των Αρχόντων του Βυζαντίου.


Γη ματωμένη και περήφανη, ποτισμένη από τους αγώνες του Ηπειρώτη και της Ηπειρώτισσας για αξιοπρέπεια και προκοπή, για ζωή και για λευτεριά, που σαν κάθε Έλληνας την έκρινες αγαθό πολυτιμότερο και από τη ζωή.

Μάχες ενάντια στους κάθε λογής επιδρομείς για τα ψηλόκορφα βουνά της, τις βαθιές χαράδρες της, τις απότομες πλαγιές της. Πάλη για τα πυκνά της δάση από οξιές και ρόμπολα, τις ιερές βελανιδιές της, όπως αυτή της Δωδώνης, που με το μαγικό της θρόισμα φανέρωνε στους θνητούς τα μελλούμενα.

Αγώνας για τις μυθικές δρακόλιμνες, τα ψηλά καταράχια και κορφοβούνια, τα ορμητικά ποτάμια, τα ζωσμένα με τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια, πλούσια σε μύθους και ιστορία, σαν της Άρτας το γιοφύρι και το νεκρομαντείο του Αχέροντα με το θρυλικό βαρκάρη, που μετακόμιζε τις ψυχές των θνητών από τη ζωή στον Άδη και πλούτιζε τον κάτω κόσμο.

Γι αυτή την όμορφη γη γράφει ο Αρτηνός ποιητής Γ. Κοτζιούλας:

Φτενά χωράφια, βολεμένα σε πεζούλια
Κι άπιαστες γίδες που κρεμιούνται σε γκρεμούς.
Αυτή είναι η πατρίδα μας, μα η πούλια
Δεν λάμπει πιο καθαρά σε άλλους ουρανούς.

Σ’ αυτή την πέτρινη γη η Ηπειρώτισσα γυναίκα και μάνα, μόνη της συντήρησε με υπομονή και καρτερικότητα, με κόπους και θυσίες τη ζωή, γιατί οι Ηπειρώτες άντρες, οι περισσότεροι, έπρεπε να ξενιτευτούν. Το μαράζι της ξενιτιάς η ηπειρώτικη ψυχή το έκανε τραγούδι με χίλιους τρόπους και σκοπούς, με χίλια λόγια, που ακόμη και σήμερα τραγουδιώνται και θυμίζουν.

«Ο Ρόβας εξεκίνησε για τη Βλαχιά να πάει.
Ρόβα μας τι μας έφερες από τα μαύρα Γιαν’να.
Σας έφερα τρία παιδιά, τρία μαργαριτάρια.
Το να το λέν αυγερινό, το άλλο το λεν φεγγάρι
Το τρίτο το καλύτερο το λεν Μαίσιον Ήλιο».
»
Παρασκευή, 11 Ιουλίου 2014
Το 2006 ειδησεογραφικά πρακτορεία σε όλο τον κόσμο ανακοίνωσαν ένα εκπληκτικό εύρημα σε  ένα μυκηναϊκό παλάτι που βρέθηκε στη Σαλαμίνα. Επρόκειτο για ένα μπρούτζινο  κομμάτι από πανοπλία που συνήθιζαν να φορούν γύρω από τον κορμό.

Το κομμάτι είχε πάνω τη βασιλική στάμπα του Ραμσή του Β´, πιο γνωστός ως Ραμσής ο Μέγας, που βασίλεψε στην Αίγυπτο από το 1279 μέχρι το 1213 π.Χ.

Αυτό και μόνο το εύρημα αλλάζει πολλά δεδομένα από την αρχαία ελληνική ιστορία και όσα γνωρίζαμε για το ρόλο των αρχαίων Ελλήνων εκτός Αιγαίου κατά την εποχή του χαλκού.
bronze-plate-cartouche-Ramesses-II.
Χάλκινη πλάκα από πανοπλία με τη στάμπα του Ραμσή του Β´
Αυτό που κάνει το εύρημα τόσο ξεχωριστό είναι ότι δεν πρόκειται για κομμάτι από πανοπλία των Μυκηναίων της τελευταίας περιόδου της εποχής του χαλκού. Όπως γνωρίζουμε από τα αρχαιολογικά ευρήματα του μυκηναϊκού πολιτισμού, οι Μυκηναίοι πολεμιστές φορούσαν πανοπλία που προστάτευε όλο το σώμα. Η  πανοπλία αποτελούνταν από πολλά κομμάτια που κάλυπταν τους ώμους, το στήθος, την πλάτη, τα χέρια και περιελάμβανε περικνημίδες για τα πόδια. Το πιο γνωστό δείγμα βρέθηκε στο χωριό Δενδρά της Αργολίδας,  περίπου το 1500 π.Χ. Η περικεφαλαία ήταν φτιαγμένη από χαυλιόδοντα αγριόχοιρου, αναφορά που βρίσκουμε και στην Ιλιάδα.
»
Τετάρτη, 9 Ιουλίου 2014

Tα δρακόσπιτα, όπως τα καλούν οι ντόπιοι της Ν. Εύβοιας, είναι κάποια ιδιόμορφα κτίσματα, δείγματα μιας εξαιρετικής μεγαλιθικής αρχιτεκτονικής, που στέκουν εδώ και μερικές χιλιάδες χρόνια μεταξύ Στύρων και Καρύστου. 

Ανεξιχνίαστο μυστήριο αποτελεί μέχρι και σήμερα η ταυτότητα του κατασκευαστή τους, η ιδιότητά που είχαν ως κτίσματα, η εποχή κατά την οποία κατασκευάστηκαν καθώς και η αρχιτεκτονική τους…
Δεν υπάρχουν ξεκάθαρα στοιχεία όσον αφορά την εποχή που κατασκευάστηκαν τα δρακόσπιτα. Μερικοί χρονολογούν την ύπαρξή τους από τον 12ο αιώνα π.Χ., ενώ άλλοι κάνουν λόγο για τον 6ο αιώνα π.Χ., ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι είχαν φτιαχτεί πριν τον Τρωικό πόλεμο. Ένας μάλιστα ισχυρίστηκε ότι είναι από τα αρχαιότερα κτίσματα της Ευρώπης. 

Παρ’ ολ’ αυτά, κατά τη διεξαγωγή ερευνών και ανασκαφών το 1959 από τον καθηγητή αρχιτεκτονικής της σχολής Θεσσαλονίκης Νικ. Μουτσόπουλο, βρέθηκαν στο περίφημο δρακόσπιτο της Όχης (για το οποίο θα μιλήσουμε εκτενέστερα παρακάτω) σημαντικότατα ευρήματα, όπως αγγεία, πυθούς, λυχνάρια, όστρακα και άλλα αντικείμενα, τα οποία χρονολογούνται από την αρχαϊκή περίοδο και μετά (7ος π.Χ. αιώνας) – μέχρι την ελληνιστική.
»
Δευτέρα, 7 Ιουλίου 2014
Τὸ σπήλαιο,  εἶναι χθόνιο σύμβολο στὴ θρακικὴ θρησκεία

Οἱ λαξευτοὶ τάφοι τῆς Θράκης, ποὺ θυμίζουν καὶ συμβολίζουν σπήλαια, οἱ κόγχες στὰ βράχια τῶν βουνῶν καὶ οἱ μεγαλιθικοὶ τάφοι (Dolmens), εἶναι μνημεῖα ποὺ ἐκφράζουν τὴν πίστη τῶν Θρακῶν στὴν ἀθανασία τῆς ψυχῆς καὶ δηλώνουν συγχρόνως τὸν οὐράνιο – ἡλιακὸ καὶ χθόνιο χαρακτῆρα τῆς θρησκείας τους, ὅπως κορυφώνεται στὴ διδασκαλία καὶ στὰ μυστήρια τοῦ ὀρφισμοῦ.

     Στὴ μυθολογία ἀπεικονίζονται ἀληθινὰ συμβάντα αὐτῆς τῆς μεταβατικῆς περιόδου, ποὺ πιθανότατα συμπίπτει μὲ τὸ τέλος τῆς ὕστερης ἐποχῆς τοῦ Χαλκοῦ καὶ τὴν ἀρχὴ τῆς πρώιμης ἐποχῆς τοῦ Σιδήρου.

     Οἱ Ὀδρύσες ἀναφέρονται γιὰ πρώτη φορὰ ἀπὸ τὸν Ἡρόδοτο(*), σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖο κατοικοῦσαν στὴ νοτιοανατολικὴ Θράκη, περίπου στὸ τρίγωνο ποὺ σχηματιζόταν ἀπὸ τοὺς ποταμοὺς Τούντζα, Ἄρδα καὶ Ἔβρο, κοντὰ στὴν Ἀδριανούπολη. Πρόκειται χωρὶς ἀμφιβολία γιὰ τὴν καρδιὰ τοῦ μεγαλιθικοῦ πολιτισμοῦ, μαρτυρίες τοῦ ὁποίου ἀποτελοῦν τὰ Dolmens καὶ οἱ λαξευμένοι τάφοι στοὺς βράχους τῶν βουνῶν τῆς σημερινῆς Στράντζια τῆς ὀροσειρᾶς Ροδόπης.

     Ἡ ἐξάπλωση τοῦ ὀνόματος τῶν Ὀδρυσῶν σὲ ὅλο καὶ περισσότερες περιοχὲς τῆς Θράκης ἦταν ἀποτέλεσμα ἐπιβολῆς τῆς ἡγεμονικῆς πολιτικῆς τους στὴν περιοχὴ ποὺ βρισκόταν κάτω ἀπὸ τὸν στρατιωτικό τους ἔλεγχο. Θραύσματα κεραμικῆς ποὺ βρέθηκαν στὸ ἐσωτερικὸ καὶ στὴν κοντινὴ περιοχὴ μεγαλιθικῶν μνημείων – Dolmens, τάφων λαξευμένων στὸ βράχο ἢ κογχῶν, δίνουν μία χρονολόγηση μεταξὺ τοῦ 11ου καὶ τοῦ 6ου αἰ. π.Χ. Μερικοὶ τάφοι ἦταν λαξευμένοι στὰ βραχώδη πόδια τῆς Ροδόπης σὲ ἀρκετὰ μεγάλο ὕψος, προσανατολισμένοι στὴν Ἀνατολή, ἐκτεθειμένοι στὶς εὐεργετικὲς ἀκτίνες τοῦ ἡλίου ὅλη τὴν ἡμέρα.

     Τὰ ἐπτακόσια περίπου Dolmens τῆς ἀρχαίας Θράκης (σημερινὴ βουλγαρία) καὶ μερικὲς κοιλότητες ἢ δωμάτια λαξευμένα στοὺς βράχους τῆς Ροδόπης ἀποτελοῦσαν τὴν τελευταία κατοικία τῶν βασιλιάδων ἢ ἀρχηγῶν καὶ συμβόλιζαν τὴν ἔνωση τῶν δύο λατρειῶν, τῆς ἡλιακῆς καὶ τῆς χθόνιας, καὶ ἦταν παράλληλα κέντρα τελετουργικῶν προσφορῶν καὶ λατρείας.
»
Κυριακή, 6 Ιουλίου 2014

της Κύας Τζήμου

(Το βίντεο με την 3D αναπαράσταση είναι του Γιώργου και του Ιωάννη Αρτόπουλου)

Χανέ θα πει τεκές. Τεκές θα πει μοναστήρι. Το Μεβλελί Χανέ ήταν το μοναστήρι των Μεβλεβί δερβίσηδων. Βρισκόταν έξω από τα  βορειοδυτικά τείχη, εκεί που άρχιζε η τότε οδός Γενί Καπί, σημερινή οδός Αγ. Δημητρίου,  ανατολικά της οδού Λαγκαδά, στη  σημερινή περιοχή της Παναγίας Φανερωμένης. Στη θέση του σήμερα υπάρχει το 59ο και το 61ο δημοτικό  σχολείο. Ο χαμένος πια τεκές ήταν η πιο γνωστή και πλούσια Μονή των Μεβλεβί στην οθωμανική αυτοκρατορία και η μοναδική στην ευρύτερη περιοχή των νοτιοανατολικών Βαλκανίων. Η Μονή κτίστηκε το 1615, από τον Εκμεκτζι Αχμέτ Πασά και περιελάμβανε τζαμί, μεντρεσέ (εκπαιδευτήριο), κοιτώνες, μια κρήνη και κοιμητήριο.



Το τάγμα των Μεβλεβί ή μπεκτασίδων ή περιστρεφόμενων δερβίσηδων, όπως είναι πιο γνωστοί, ιδρύθηκε από τον ποιητή Μεβλάνα Τζελαλεντίν Ρουμί, ο οποίος γεννήθηκε το 1207 κάπου στα βάθη του σημερινού Αφγανιστάν. Ενώ ήταν ακόμα παιδί, οι γονείς του μετανάστευσαν στην Ανατολία και εγκαταστάθηκαν στο Ικόνιο. Εκεί σπούδασε κάτω από την επίβλεψη του πατέρα του, και σε ηλικία 24 ετών έγινε καθηγητής της ιστορίας, της θεολογίας και της νομικής επιστήμης.

Η μυστικιστική φιλοσοφία που είχε εκφράσει στην ποίησή του και κληροδότησε στο τάγμα των Μεβλεβί θα εξαπλωθεί ανατολικά του Ικονίου μέχρι την Ινδία, και στη συνέχεια σε όλο τον ισλαμικό κόσμο. Οι διδασκαλίες του τονίζουν τον χωρισμό της ψυχής του ανθρώπου από το Θεό, και τη δύναμη της Θείας Αγάπης κατά τη διάρκεια της επίγειας ζωής στο να τον φέρει πίσω στο άπειρο με το θάνατο.  Ο Ρουμί πήγε κόντρα στους ορθόδοξους μουσουλμάνους της εποχής του και τόνισε τη μουσική και το χορό ως έκφραση αυτής της αμοιβαίας αγάπης και επιθυμίας. Το τάγμα των Μεβλεβί έγινε γνωστό για το χορευτικό στροβιλισμό στις τελετές τους.

Η αρχική φωτογραφία είναι του 1915, από τη συλλογή Α.Γ. Παπαϊωάννου, την εποχή που στο συγκρότημα είχαν εγκατασταθεί μουσουλμάνοι πρόσφυγες, όπως μαρτυρούν οι απλωμένες μπουγάδες. Η ιστορία της εγκατάστασης των προσφύγων εκεί περιγράφεται από τον άγγλο αξιωματικό, Harry Charles Luke, που επισκέφτηκε τη Θεσαλονίκη το 1915 και γράφει:

»
Παρασκευή, 4 Ιουλίου 2014

Ένα σπάνιο έγχρωμο αμερικανικό φιλμ του ’47 για τις ελληνικές αρχαιότητες, με έντονο το στοιχείο του φοκλόρ.

Το 1947 η Αμερικανική Σχολή Κλασσικών Σπουδών στην Αθήνα ανέθεσε την παραγωγή ενός ντοκυμανταίρ με τίτλο «Θριαμβεύοντας στο χρόνο» (Triumph over time).

Προσωπικό της Αμερικανικής Σχολής εμφανίζεται να αρχίζει εκ νέου τις έρευνές του και να προετοιμάζει τους αρχαιολογικούς χώρους προκειμένου να τους επισκεφτούν οι «μεταπολεμικοί» τουρίστες.

Παρουσιάζονται πλάνα από ανασκαφές στην Αγορά των Αθηνών και την Αρχαία Κόρινθο που αναμιγνύονται με σκηνές από την καθημερινή αγροτική ζωή, οι πρώην βασιλείς Παύλος και Φρειδερίκη που παρακολουθούν μια δημόσια διάλεξη, η βιβλιοθηκάριος της Γενναδίου που παρουσιάζει μερικά από τα σπάνια βιβλία της βιβλιοθήκης.

Η αρχειονόμος της Αμερικανικής Σχολής, NATALIA VOGEIKOFF, περιγράφει το ιστορικό και την παραγωγή του ντοκυμανταιρ, καθώς και τη θέση του τόσο στην ιστορία της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών όσο και στην πολιτική ιστορία της Ελλάδας. Επίσης παρουσιάζει εντυπωσιακά αποσπάσματα από ανέκδοτες επιστολές και απομνημονεύματα καθώς και σύγχρονες φωτογραφίες.

Το ντοκυμανταίρ, που σκηνοθετήθηκε από τον αρχαιολόγο Οσκάρ Μπρονίρ και παρήχθη από τη νομισματολόγο Μάργκαρετ Τόμσον με τη βοήθεια προσωπικού από τη Fox Studios, παρουσιάζει την Ελλάδα που προσπαθεί να ανακάμψει από τη φρίκη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ:

»
Πέμπτη, 3 Ιουλίου 2014
Κατά τις κρατούσες ιστορικές αντιλήψεις - τις οποίες δεν συμμερίζομαι - οι Θράκες είναι αρχαίο ινδοευρωπαϊκό φύλο συγγενές προς τους Έλληνες, Φρύγες, Ιλλυριούς.
Κατά την προσωπική μου άποψη, όλοι οι πληθυσμοί της χερσονήσου του Αίμου είναι γηγενείς και σε χρόνους πολύ μακρινούς είχαν κοινή ανθρωπολογική βάση. Η οποιαδήποτε πολιτιστική τους ανάπτυξη συντελείται με κέντρο το Αιγαίο. Συνεπώς, οι λεγόμενοι Θράκες, Ιλλυριοί, Μακεδόνες, Τρώες, Κρήτες κ.λπ. είναι περιφερειακοί πληθυσμοί που έχουν σαν κέντρο τον Αιγαιακό πολιτισμό.
Οι οποιεσδήποτε διαφοροποιήσεις συντελούνται μετά την καταστροφή -λόγω της εκρήξεως του Ηφαιστείου της Θήρας— του Αιγαιακού πολιτισμού. Μοιραία την πολιτική σκυτάλη παίρνουν πρώτα η Κρήτη και ακολούθως τα οχυρά πολίσματα της Πελοποννήσου και της Βοιωτίας. Η περίοδος που ονομάζεται μυκηναϊκή είναι, όπως αποδεικνύουν τα γλωσσικά ευρήματα, περίοδος ελληνική, άρα και η προγενέστερη πρέπει να ήταν περίοδος Ελλήνων, εφόσον υπάρχει μια αδιάσπαστη πολιτιστική και γλωσσική ενότητα.
Εξελληνισμός σημαίνει εκπολιτισμός. Και συνεπώς, ανεξάρτητα από ονομασίες, οι λαοί εξελληνίζονται, δηλαδή εκπολιτίζονται, όχι με τον ερχομό κάποιων δήθεν Ελληνικών φύλων από το Βορρά, αλλά με την άνοδο του πολιτισμού από το Νότο προς το Βορρά. Άρα και οι Θράκες, στο μέτρο που μετέχουν μια κοινής πολιτικής παραδόσεως που ονομάστηκε ελληνική και η οποία ανεξάρτητα από επιρροές —κυρίως από Ανατολή και Νότο—, είναι μια ιθαγενής πολιτιστική δημιουργία. Οι Θράκες για πρώτη φορά απαντούν στον Όμηρο, ως συγγενείς και σύμμαχοι των Τρώων.
Ονομάζονται δε «Θρήικες ακρόκομοι». Ο Ηρόδοτος θεωρεί τους Θράκες ως τον πολυπληθέστερο μετά τους Ινδούς λαό του αρχαίου κόσμου. Το ίδιο υποστηρίζει και ο περιηγητής Παυσανίας. Ο γεωγράφος Στράβων (2ος μ.Χ. αιώνας) υπολογίζει τους Θράκες σε 2.000.000 και τους χωρίζει σε 22 φυλές.
Οι θρακικές φυλές δεν είχαν μόνιμη εγκατάσταση, αλλά λόγω ποιμενικού βίου ήσαν μετακινούμενες. Ίσως μάλιστα οι φυλές να δημιουργήθηκαν με βάση κάποιον ισχυρό ποιμένα πατριάρχη, που εξελίχθηκε σε φύλαρχο. Την κινητικότητα των θρακικών φυλών υποδηλώνει το όνομα μιας θρακικής φυλής, των «αλητών». Αλητοί, από το ρήμα αλάομαι, σημαίνει περιπλανώμενοι.
»